SIP trank nədir?
SIP trank — şirkətin telefon stansiyasının internet və ya ayrılmış kanal üzərindən SIP protokolu ilə rabitə operatoruna qoşulmasıdır. Trank vasitəsilə ATS şirkətin xarici nömrələrinə gələn zəngləri qəbul edir və şəhər və mobil nömrələrə çıxan zəngləri göndərir. «Trank» sözü (trunk — magistral) bir qoşulma ilə eyni anda çoxlu danışığın getdiyini bildirir.
Əvvəllər eyni rolu ofis ATS-inə çəkilmiş mis xətlər dəsti və ya E1 rəqəmsal axını oynayırdı. SIP trank onları proqram qoşulması ilə əvəz edir: kabel lazım deyil, xətlərin sayı isə parametrlərlə dəyişir.
SIP trank SIP nömrədən nə ilə fərqlənir
| Cihazda SIP hesabı (nömrə) | SIP trank | |
|---|---|---|
| Nə qoşulur | Bir telefon və ya proqram | Bütöv ATS |
| Eyni vaxtda danışıqlar | Adətən bir-iki | Trankda nə qədər kanal varsa, o qədər |
| Nömrələr | Bir nömrə | Bir və ya bir neçə xarici nömrə |
| Zənglərin paylanması | Yoxdur — bir cihaz zəng çalır | ATS edir: menyu, növbələr, şöbələr |
Başqa sözlə, SIP hesabı telefonu serverlə, SIP trank isə serveri operatorla birləşdirir. SIP hesabları haqqında ətraflı — «VoIP və SIP nədir» məqaləsində.
Qoşulma necə qurulub
- Şirkət rabitə operatorundan nömrə və SIP qoşulma parametrlərini alır.
- Parametrlər ATS-ə daxil edilir — beləliklə operatora trank yaranır.
- Müştərinin şirkət nömrəsinə zəngi operatordan trank vasitəsilə ATS-ə gəlir.
- ATS onunla nə edəcəyinə qərar verir: səsli menyunu qoşur, növbəyə qoyur, işçinin daxili nömrəsinə göndərir.
- İşçinin çıxan zəngi əks yolla gedir: telefon → ATS → trank → operator → həmsöhbət.
Autentifikasiya üsulları
Operator zənglərin məhz sizin ATS-dən gəldiyinə əmin olmalıdır. Adətən iki üsuldan biri istifadə olunur:
- Login və parolla qeydiyyat. ATS operatorda, telefonun ATS-də qeydiyyatdan keçdiyi kimi qeydiyyatdan keçir. ATS-in daimi xarici IP ünvanı yoxdursa, uyğundur.
- IP ünvanına görə autentifikasiya. Operator zəngləri yalnız ATS-in əvvəlcədən razılaşdırılmış IP ünvanından qəbul edir. Daimi ünvan lazımdır, əvəzində trankın parolunu saxlamaq lazım deyil.
SIP trank parametrlərinə nə daxildir
- Operatorun SIP serverinin ünvanı və portu.
- Login və parol və ya zənglərə icazə verilən IP ünvanı.
- Trank ilə gələn nömrələr (DID) və operatorun onları ötürdüyü format.
- Kanalların sayı — trankın eyni anda neçə danışığa davam gətirdiyi.
- Operatorun dəstəklədiyi kodeklər, məsələn, G.711 və ya G.729.
- Çıxan zəng zamanı həmsöhbətin gördüyü nömrə.
Bu bəndləri operatordan əvvəlcədən dəqiqləşdirmək lazımdır — quraşdırma və zənglərin keyfiyyəti onlardan asılıdır.
Neçə kanal lazımdır
Bir kanal — bir eyni vaxtda danışıqdır, daxil olan və ya çıxan. Kanal beşdirsə, altıncı müştəri «məşğuldur» eşidəcək və ya ATS-də növbə qurulubsa, gözləyəcək. Səhv etməmək üçün ən yüklü saatda yükü hesablayırlar: neçə zəng gəlir və danışıq nə qədər davam edir. Bunu nümunə ilə necə hesablamaq olar — «Çoxkanallı nömrə nədir» məqaləsində.
Şəbəkəyə tələblər
Hər danışıq G.711 kodekində hər istiqamətdə təxminən 100 kbit/s, G.729-da isə təxminən 40 kbit/s tutur. G.711 ilə 10 kanallı trank yükləmədə təxminən 1 Mbit/s, göndərmədə də bir o qədər tələb edəcək. Sürətdən daha vacibi sabitlikdir: gecikmə 150 ms-ə qədər, jitter 30 ms-ə qədər və paket itkisi 1%-dən az. ATS ofisdədirsə, routerdə SIP ALG-ni söndürmək və səsə prioritet (QoS) vermək lazımdır.
SIP trank kimə lazımdır
- Asterisk, FreePBX və ya aparat IP ATS əsasında öz ATS-i olan şirkətlərə — trank onu mis xətlər olmadan xarici nömrələrə qoşur.
- Köhnə ATS-dən IP-yə keçən şirkətlərə — trank E1 və analoq xətləri əvəz edir.
- Eyni vaxtda çoxlu danışığı olan kontakt mərkəzlərinə.
Öz ATS-iniz yoxdursa və onu yaratmaq istəmirsinizsə, trankı ayrıca qurmaq lazım deyil: bulud ATS-də operatora qoşulmanı provayder qurur, şirkət isə hazır daxili nömrələr, menyu və növbələrlə işləyir.
SIP trank, yoxsa bulud ATS
| Öz ATS-i + SIP trank | Bulud ATS | |
|---|---|---|
| Server | Sizin, ofisdə və ya data-mərkəzdə | Provayderdə |
| Trankın qurulması | Sizin mütəxəssis və ya podratçı | Provayder |
| Çeviklik | Mütəxəssis varsa, istənilən ssenari | Biznesin tipik ssenariləri dərhal hazırdır |
| İşə salınma | Serverin və mütəxəssisin hazırlığından asılıdır | Adətən 1 iş günü |
Prowid bulud ATS qurur, artıq öz stansiyanız varsa, Asterisk, FreePBX və SIP avadanlığı ilə işləyir. Nömrəni operatorda rəsmiləşdirirsiniz, biz isə onu ATS-ə qoşuruq — qaydası «Operatorun nömrəsini ATS-ə necə qoşmaq olar» məqaləsində təsvir olunub.